Vipassana meditatie

In het boeddhisme zijn twee typen van meditatiebeoefening. In Pali (sanskriet) worden ze Vipassana en Samatha genoemd.

Vipassana kan worden vertaald als ‘Inzicht’, een duidelijk besef van wat er precies gebeurt als het gebeurt. Samatha kan worden vertaald als concentratie of rust. Het is een toestand waarin de geest tot rust wordt gebracht, slechts op één voorwerp is gericht en niet mag ronddwalen. Er doordringt een diepe rust lichaam en mind, een staat van rust die ervaren wordt bij beoefening.

De meeste technieken van meditatie bestaan uit de Samatha-component. De mediterende richt de mind op sommige dingen, zoals een gebed, een mantra, een kaarsvlam, een religieus beeld of een ander object en sluit alle andere gedachten en waarnemingen uit het bewustzijn uit. Het resultaat is een staat van vervoering die duurt tot de mediterende de sessie beëindigt. Vipassana richt zich op het andere onderdeel: inzicht.

Bij Vipassana wordt de concentratie gebruikt als een hulpmiddel. Vipassana is een proces van steeds groter wordend bewustzijn van de innerlijke werking van de werkelijkheid zelf. Het leidt naar verlichting. Verlichting is het doel van alle boeddhistische systemen van beoefening.

Vipassana is een van de oudste boeddhistische meditatiepraktijken. De methode komt van de Satipatthana Sutta (Foundations of Mindfulness). Het is een van de onderrichten welke door Gautama Buddha werd gegeven. Vipassana is een cultivatie van opmerkzaamheid. De aandacht is zorgvuldig gericht op onderzoek van bepaalde aspecten van het bestaan. De mediterende wordt getraind om steeds meer van de eigen levenservaring op te merken.

Vipassana is een vriendelijke techniek. Het is een lang bestaand systeem van training van je mind. Het is een beoefening die erop gericht is je meer bewust te laten worden van je eigen levenservaring. Het is aandachtig luisteren, kijken en  onderzoeken.

We leren aandacht te schenken aan de veranderingen die plaatsvinden in verschillende ervaringen. We leren onze gedachten te observeren zonder erin verstrikt te raken. Het doel van Vipassana is om te leren de waarheid van vergankelijkheid van gebeurtenissen te zien.

We denken dat we dit al doen, maar dat is een illusie. Het komt voort uit het feit dat we weinig aandacht besteden aan de toename van onze eigen levenservaring dat we net zo goed in slaap kunnen vallen. We letten niet genoeg op om op te merken dat we niet opletten.

Door het proces van opmerkzaamheid worden we ons bewust van wat we werkelijk zijn achter het ego. We worden wakker met wat het leven werkelijk is. Het is niet alleen een parade van ups en downs. Het leven heeft meer diepgang als we de moeite nemen om te observeren.

Vipassana is een vorm van mentale training die je leert om de wereld op een bewuste manier te ervaren. Je leert wat er echt met je gebeurt, om je heen en in jezelf. Het is een proces van zelfontdekking, een onderzoek waarbij je je eigen ervaringen observeert terwijl je eraan deelneemt wanneer ze zich voordoen.

Je zult merken dat je zaken objectief observeert precies zoals ze zijn. Veranderend van moment tot moment. Het leven krijgt dan een rijkdom die niet kan worden beschreven. Het moet worden ervaren.

De methode is waarschijnlijk wat Gautama Buddha zijn studenten heeft geleerd. De Satipatthana Sutta, de oorspronkelijke toespraak over mindfulness van de Buddha, zegt specifiek dat je moet beginnen met de aandacht op de ademhaling te richten en vervolgens alle andere fysieke en mentale verschijnselen die zich voordoen, op te merken.

We zitten en observeren de lucht die in en uit de neus stroomt. We gebruiken ademhaling als onze focus. Het dient als een basis van waaruit de mind afdwaalt en teruggehaald wordt.

Waarom kiezen voor ademhaling als object van meditatie? Een object moet nuttig zijn om opmerkzaamheid te beoefenen. We dragen de ademhaling overal mee naartoe. Het is er altijd, constant beschikbaar en het kost niets.

Ademhaling is proces dat direct kan worden ervaren zonder nadenken. Bovendien is het een levend proces, een aspect van het leven dat voortdurend in verandering is. De adem is een cyclus van inademing, uitademing, inademing en uitademen. Het is een miniatuurmodel van het leven zelf.

De eerste stap in het gebruiken van de adem als object van meditatie is om het te observeren. Wat je observeert is gevoel van de lucht die in en uit de neusgaten gaat. Dit is meestal net binnen de punt van de neus. Deze observatie breidt je uit naar je keel en naar de beweging van de buik.

Wanneer je voor het eerst met deze opmerkzaamheid begint kan het moeilijk zijn. De gedachten dwalen af. Maak je geen zorgen. Het monkeymindfenomeen is iets dat iedere ervaren mediteerder heeft ervaren.

Merk tijdens de beoefening op het feit dat je hebt nagedacht, dagdroomt, je zorgen maakt of wat dan ook. Zachtjes en ferm maar vriendelijk en liefdevol naar je zelf zonder geïrriteerd te worden of jezelf te veroordelen omdat je dwaalt, keer je terug naar het volgen van de ademhaling. Doe het de volgende keer opnieuw, en nog een keer, en nog een keer.

In essentie is Vipassana-meditatie een proces van omscholing van de mind. De staat waarnaar je streeft is er een waarin je je volledig bewust bent van alles wat er aandient in de huidige tijd. In het nu. En het vergt beoefening maar begin klein en gaandeweg breidt je het uit.

Inschrijven nieuwsbrief

Wil je op de hoogte gehouden worden voor de activiteiten van Urban Metta? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief dan informeren wij je graag.